Phát huy hơn nữa vai trò của các tổ chức đại diện cho doanh nghiệp

Đã nỗ lực vào cuộc

Tại Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam, kết quả khảo sát cho thấy,trong nhiệm kỳ vừa qua, cơ quan Trung ương Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam (DNNVV) và Hiệp hội doanh nghiệp các địa phương đã đẩy mạnh các hoạt động hỗ trợ pháp luật, bảo vệ quyền lợi hội viên và đã đạt được những kết quả đáng khích lệ. Nghị Quyết Hội nghị lần thứ VI, lần thứ VIII Ban Chấp hành Hiệp hội Khóa I và Nghị quyết đại hội đại biểu toàn quốc Hiệp hội Khóa II đã chỉ rõ các Hội doanh nghiệp các cấp tổ chức huy động các nguồn lực của nhà nước, các tổ chức quốc tế, lồng ghép các chương trình dự án và sự hỗ trợ tài trợ của doanh nghiệp thực hiện tốt chức năng hỗ trợ pháp luật, đại điện bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của hội viên. Ngay sau khi Chính Phủ ban hành Nghị định 66/2008/NĐ-CP về hỗ trợ pháp lý doanh nghiệp, tháng 8/2008 Hiệp hội đã thành lập Trung tâm hỗ trợ pháp luật và phát triển nguồn nhân lực trực thuộc cơ quan Trung ương Hội có chức năng tham mưu cho Hiệp hội trong việc hỗ trợ pháp lý, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Hội viên…Nhiều Hiệp hội doanh nghiệp địa phương cũng đã rất tích cực trong việc thực hiện chức năng đại diện của cộng đồng doanh nghiệp trong việc hỗ trợ pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp Hội viên.

Tại Phòng Thương mại và Công nghệp Việt Nam(VCCI),chỉ tính từ năm 2008đến năm 2010, VCCI đã tổ chức 211 lớp phổ biến trên cả nước thu hút gần 20.000 doanh nghiệp, chuyên gia, luật sư….tham gia. Hoạt động phổ biến pháp luật của VCCI đã được các doanh nghiệp hưởng ứng nhiệt tình và có đánh giá tốt. Hầu hết các doanh nghiệp trên địa bàn các tỉnh đều mong muốn được tham dự lớp phổ biến hàng năm với những đề tài thiết thực cho doanh nghiệp.

Trong khi đó tại Liên minh Hợp tác xã Việt Nam, Liên minh đã chỉ đạo toàn hệ thống thực hiện các hình thức thông tin, tuyên truyền như: tổ chức tập huấn, hội thảo, biên tập tin, tài liệu, sách phổ biến, giới thiệu chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về HTX, phong trào HTX. Đồng thời, thực hiện các hoạt động tuyên truyền thông qua các cơ quan báo chí, phát thanh, truyền hình để chuyển tải những văn bản pháp lý có liên quan đến khu vực kinh tế tập thể.

Còn tại Câu lạc bộ pháp chế doanh nghiệp, từ năm 2001 đến 2004, CLB đã phát hành Bản tin pháp chế doanh nghiệp hàng tháng cho các cán bộ pháp chế doanh nghiệp, các doanh nghiệp thành viên của CLB để cung cấp thường xuyên các thông tin pháp chế doanh nghiệp, các hoạt động pháp chế cho các doanh nghiệp.Thông qua Trang thông tin điện tử chính thức của CLB với tên miền www.pcdn.vn, CLB đã cung cấp thường xuyên tới các doanh nghiệp thành viên các chính sách, văn bản quy phạm pháp luật pháp luật kinh doanh của Nhà nước. Hoạt động bồi dưỡng kiến thức pháp luật cho doanh nghiệp; hoạt động tư vấn, giải đáp pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các thành viên được chú trọng...

Tuy nhiên, thực tế cho thấy,bên cạnh những kết quả đạt được, việc triển khai công tác hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp tại các tổ chức đại diện cho doanh nghiệp còn gặp không ít khó khăn.

Còn chồng chất khó khăn

Theo phản ánh của Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam, sự quan tâm đến công tác pháp luật trong khối DNNVV chưa thực sự được quan tâm thích đáng. Đa phần chủ sở hữu, người quản lý DNNVV giải quyết các vấn đề pháp luật chủ yếu khi có sự vụ xảy ra, như kiện tụng tranh chấp, tai nạn lao động, bị thanh tra kiểm tra. Do không có biện pháp phòng ngừa, vì thế khi có những sự vụ pháp lý xảy ra đa phần các doanh nghiệp bị lúng túng, nhiều khi bị thua kiện mà lỗi do ý thức pháp luật không tốt. Hầu hết các doanh nghiệp nhỏ và vừa đều không có Phòng pháp chế hoặc không bố trí 1 cán bộ pháp chế chuyên trách, nhiều doanh nghiệp có quy mô sản xuất lên đến hàng trăm lao động nhưng chưa thực sự quan tâm đến công tác phòng ngừa các rủi ro pháp lý. Đa phần đội ngũ quản lý DNNVV không được đào tạo về pháp luật, chính vì thế khi mà cơ quan quản lý nhà nước có những cuộc thanh tra, kiểm tra thì đều thấy rằng có rất nhiều vấn đề về pháp luật mà doanh nghiệp còn thiếu sót và vi phạm như vấn đề Hợp đồng kinh tế, thương mại, vấn đề lao động, bảo hiểm, xử lý tranh chấp, áp dụng các quy định về thuế, xử lý ô nhiễm môi trường (nổi cộm nhất là vấn đề hợp đồng, vấn đề thuế, vấn đề môi trường). Việc tiếp cận thông tin pháp luật hạn chế, chưa biết cách cập nhật thông tin pháp luật; nhiều văn bản điều chỉnh chính sách, cơ chế kinh doanh của doanh nghiệp chưa được chủ sở hữu thực sự quan tâm tìm hiểu.

Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Namcũng nhận định, khả năng tiếp cận thông tin pháp luật của doanh nghiệp còn hạn chế. Theo khảo sát PCI của VCCI trong vòng 6 năm qua thì một trong những chỉ số có điểm số thấp nhất đó là chỉ số minh bạch. Các doanh nghiệp cho rằng khả năng tiếp cận tới các thông tin pháp lý là hạn chế (với thang điểm 5 trong việc tiếp cận thì mức điểm trung bình chỉ là 3,05). Mặc dù tiến hành đa dạng các hình thức hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhưng VCCI cũng gặp những khó khăn trong công tác này như: thiếu nhân lực, thiếu kinh phí thực hiện.

Tương tự, tại Liên minh Hợp tác xã Việt Nam, khó khăn đối với cơ quan nàycũnglàđội ngũ cán bộ thực hiện hoạt động hỗ trợ pháp lý của hệ thống Liên minh HTX còn mỏng, nhất là ở địa phương phải kiêm nhiệm nhiều việc.

Trong khi đó, phản ánh của Câu lạc bộ pháp chế doanh nghiệp cho thấyhầu hết các chủ sở hữu, người quản lý doanh nghiệp chưa được bồi dưỡng kiến thức pháp luật; chưa nhận thức thực vị trí, vai trò của pháp luật nên đã chưa chú trọng tới việc tìm hiểu, thực hiện và áp dụng pháp luật trong kinh doanh. Hầu hết các doanh nghiệp nhỏ và vừa đều không có bộ phận pháp chế hoặc không bố trí 1 cán bộ pháp chế chuyên trách, nhiều doanh nghiệp có quy mô sản xuất lên đến hàng trăm lao động nhưng chưa thực sự quan tâm đến công tác phòng ngừa các rủi ro pháp lý trong kinh doanh.

Những thực tế này đang đòi hỏi Chương trình 585 phải có những kế hoạch dài hơi, bài bản để hỗ trợ một cách hiệu quả các tổ chức đại diện cho doanh nghiệp trong việc nâng cao hiệu quả hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp.

Ngọc Hải